Suggested:
Na een recente onderschepping van bevroren sopropo in Nederland klinkt felle kritiek op het uitblijven van controles en het niet functioneren van het Nationaal Instituut voor Voedselveiligheid
Table of contents [Show]
Suriname heeft medio oktober te maken gekregen met een nieuwe officiële waarschuwing vanuit de Europese Unie over de aanwezigheid van schadelijke stoffen op landbouwproducten. Bij een controlepost in Nederland is een zending bevroren Surinaamse sopropo gecontroleerd en direct afgekeurd voor verdere consumptie.
Laboratoriumtests toonden aan dat de partij sopropo het insecticide acetamiprid bevatte. De gemeten concentratie bedroeg 0,20 milligram per kilogram. Dit gehalte ligt vier keer hoger dan de binnen de Europese wetgeving vastgestelde grenswaarde van 0,05 milligram per kilogram. Europa heeft dit incident aangemerkt als een ernstige overschrijding.
Dit geval staat niet op zichzelf. Het markeert de derde formele afwijzing van Surinaamse groenten in een tijdsbestek van minder dan een half jaar. Eerder dit jaar stuitten Europese controleurs ook al op gevaarlijke residuen in andere zendingen afkomstig uit Suriname.
De reeks afkeuringen begon eerder dit jaar toen op 30 april een partij rode peper door de Europese inspectiediensten werd tegengehouden. Slechts enkele dagen later, op 4 mei, volgde een soortgelijk incident met kouseband. Ook deze twee eerdere gevallen werden door de Europese autoriteiten gekwalificeerd als ernstig.
In de afgekeurde kouseband werd het bestrijdingsmiddel carbendazim vastgesteld. Dit specifieke fungicide is binnen het grondgebied van de Europese Unie al geruime tijd geheel verboden vanwege de zware gezondheidsrisico's. De opeenvolging van deze incidenten toont aan dat exportzendingen structureel residuen bevatten die de internationale drempels passeren.
Bestrijdingsmiddelen op verse landbouwproducten brengen aanzienlijke gevaren met zich mee voor de volksgezondheid, met name wanneer consumenten hier gedurende langere perioden aan worden blootgesteld. Omdat pesticiden doorgaans geur- en kleurloos zijn, merkt de consument niets op het moment van consumptie.
De gezondheidseffecten van de aangetroffen stoffen zijn uitgebreid gedocumenteerd:
Hoewel een eenmalige inname via de maaltijd niet meteen tot acute ziekteverschijnselen leidt, zit de bedreiging in de herhaling en de opstapeling via de dagelijkse maaltijd.
Tijdens de viering van de Dag der Agrariërs op 9 oktober werd door de minister van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) verklaard dat de primaire verantwoordelijkheid voor de productveiligheid bij de landbouwers zelf ligt. Daarbij verwees het ministerie naar belemmeringen in de wetgeving, het ontbreken van een nieuwe pesticidenwet en een residuenlaboratorium dat al sinds het jaar 2012 in aanbouw verkeert.
Tegen deze lezing is vanuit De Nationale Assemblée forse kritiek geuit door parlementariër Ann Sadi. Zij stelt dat residuenanalyses in Suriname al geruime tijd technisch mogelijk zijn. Het probleem schuilt volgens haar niet in het wachten op laboratoria, maar in het structureel niet toepassen van bestaande wetgeving.
Het echte probleem is dat de Wet Nationaal Instituut voor Voedselveiligheid (NIVS), die al sinds 2021 van kracht is, niet wordt uitgevoerd.
Daarnaast is de algemene Voedingsmiddelenwet hopeloos verouderd; deze stamt nog uit 1911. Een nieuw ontworpen concept-Levensmiddelenwet ligt al tijden ter behandeling bij De Nationale Assemblée, zonder dat hier daadkrachtig werk van wordt gemaakt.
Zolang het Nationaal Instituut voor Voedselveiligheid Suriname (NIVS) niet operationeel functioneert, blijft het toezicht berusten bij het ministerie van LVV. Dit ministerie reguleert welke chemische middelen het land binnenkomen, ziet toe op de verkoopkanalen en verzorgt de voorlichting aan de agrarische sector.
Het wettelijk mandaat voor monsternames voorafgaand aan export en op de binnenlandse markt ligt echter specifiek bij het NIVS. Dit orgaan kampt met zware bestuurlijke verwaarlozing:
Wanneer in Europa een gevaarlijke partij voedsel wordt onderschept, volgt direct vernietiging of een actieve terugtrekking uit het handelsnetwerk. Op die manier wordt de bevolking afgeschermd tegen schadelijke chemicaliën.
In Suriname bleef een dergelijke beschermingsactie uit. Na de ernstige meldingen over kouseband en peper in april en mei zijn er lokaal geen publieke waarschuwingen afgegeven of terugroepacties georganiseerd. Omdat landbouwgronden vaak gelijktijdig leveren aan zowel exporteurs als lokale afzetkanalen, bestaat de reële situatie dat gewassen die niet aan de Europese normen voldoen, gewoon op de lokale markt en op het bord van Surinaamse gezinnen terechtkomen.
Rond de recente onderschepping zijn nog diverse specifieke feiten onduidelijk gebleven:
De aanhoudende reeks incidenten verhoogt de politieke druk om het NIVS direct van een Raad van Toezicht te voorzien en het orgaan daadwerkelijk operationeel te maken. Daarnaast zal de regering tekst en uitleg moeten geven over het uitblijven van het verplichte overleg tussen de drie verantwoordelijke ministers.
In het parlement ligt tevens de taak om de behandeling van de concept-Levensmiddelenwet met spoed op te pakken, zodat Suriname de wetgeving uit 1911 kan vervangen door moderne kaders die de volksgezondheid van de lokale consument waarborgen.
DNA-lid Ameerani Jarbandhan stelt dat de financiële toestand van juli 2020 meegenomen moet worden bij kritiek op het beleid van oud-minister Armand Achaibersing
Er zijn publiekelijk vragen gesteld aan Armand Achaibersing over zijn inzichten rond personen binnen de VHP. Daarnaast wordt onderstreept dat onderwijshuisvesting geen sluitpost mag zijn
Politici die eerder deel uitmaakten van het bestuur uiten later vaak felle kritiek op datzelfde beleid. Deze opvallende verandering van standpunt roept al langere tijd vragen op
