Nieuw boek analyseert economische keuzes en vraagstukken voor de toekomst van Suriname

De economische toekomst van Suriname staat op een belangrijk kruispunt nu de offshore-energiesector nadert. Terwijl beleidsmakers en internationale investeerders zich richten op de opbrengsten van olie en gas, klinkt de roep om bredere maatschappelijke voorzieningen steeds luider. Een nieuwe publicatie getiteld Klein land, grote uitdagingen – Economische ontwikkelingen in Suriname Van professor dr. Ruben Gowricharn brengt de structurele knelpunten in kaart die de samenleving te wachten staan.

Wat er aan de hand is rond de economische koers

Suriname bereidt zich voor op ingrijpende veranderingen door de ontwikkeling van offshore-energie. Het centrale uitgangspunt van de overheid is dat deze nieuwe sector moet leiden tot tastbare verbeteringen in het dagelijks leven van de totale bevolking. Hierbij ligt de nadruk op het stimuleren van een gediversifieerde economie die niet uitsluitend afhankelijk blijft van grondstoffen.

Om deze transformatie in goede banen te leiden, is een gedegen langetermijnvisie noodzakelijk. Het recent verschenen werk van Gowricharn, uitgegeven door LM Publishers, levert hiervoor zeventien prikkelende essays aan. Deze essays richten zich op vraagstukken die verder reiken dan puur financiële en monetaire indicatoren, met aandacht voor onderwerpen als armoedebestrijding, instituties, de diaspora-economie en de arbeidsmarkt.

Betrokken personen en instanties bij de planvorming

Bij het formuleren en analyseren van de plannen spelen diverse sleutelfiguren een rol:

• President Jennifer Simons: Opende recentelijk de vierde International Business Conference in Paramaribo en gaf de aanzet tot een nieuw ontwikkelingskader.
• Karel Eckhorst: Econoom en leider van het eind juni geïnstalleerde Nationaal Ontwikkelingsplatform. Hij werkte ruim twee decennia samen met Gowricharn.
• Professor dr. Ruben Gowricharn: Auteur, socioloog en econoom, die beleidsmatige kanttekeningen plaatst bij eerdere toekomstvisies.
• Saira Jahangir-Abdoelrahman: Was samen met Eckhorst behulpzaam bij de totstandkoming van het nieuwe boek.
• Prof. Marten Schalkwijk: Eerder belast met de leiding van de Strategische Werkgroep voor Olie- en Gasbeleid.
• Jan Pronk: Oud-minister van 86 jaar, die het voorwoord van de essaybundel verzorgde.
• Vereniging van Economisten in Suriname (VES): Publiceerde reeds delen van het werk in haar orgaan Inzicht.

Waar en wanneer de ontwikkelingen plaatsvinden

De officiële opening van de vierde International Business Conference vond plaats in Paramaribo. Tijdens deze conferentie benadrukte het staatshoofd het belang van investeringen buiten de traditionele energiesector. Deze stappen volgen op de eerdere installatie van het Nationaal Ontwikkelingsplatform eind juni.

De auteur heeft op verzoek van de Surinaamse economenvereniging vanaf mei 2025 reeds diverse essays digitaal beschikbaar gesteld via het verenigingsblad. De publicatie van het volledige werk vormt nu een actueel referentiekader voor het lopende beleidswerk.

De voorgeschiedenis van het nationale beleid

De zoektocht naar een solide ontwikkelingsplan kent een direct verleden. Onder het presidentschap van Chandrikapersad Santokhi kreeg socioloog Marten Schalkwijk de opdracht om met de Strategische Werkgroep voor Olie- en Gasbeleid een toekomstplan op te stellen. Dit initiatief bestond uit een overkoepelende stuurgroep en vijf specifieke werkgroepen voor onderwijs, zorg, investeringen, leefbaarheid en wetgeving.

Ruim voor de verkiezingen van 25 mei resulteerde dit in het conceptrapport Suriname 2050. Een duurzame weg naar de toekomst voor alle Surinamers. Destijds koos de zittende regering ervoor het document te parkeren vanwege de heersende verkiezingskoorts. Het rapport werd niet officieel openbaar gemaakt, al vond verspreiding via informele netwerken wel plaats.

Kritische kanttekeningen en betekenis voor de samenleving

In zijn vijftiende essay over brede welvaart werpt Gowricharn een kritische blik op dit eerdere conceptrapport. De voorspellingen waarin de armoede drastisch zou dalen van 18,5 naar 5 procent en de arbeidsproductiviteit zou verdubbelen, worden door hem als onrealistisch bestempeld. Tevens ontbrak een concrete beheersstructuur voor het beoogde Spaar- en Stabilisatiefonds.

Daarnaast waarschuwt het werk voor demografische verschuivingen. Verwacht wordt dat de offshore-industrie op termijn zo'n 35.000 nieuwe inwoners naar Suriname zal trekken. Deze groei brengt zware verplichtingen met zich mee voor de openbare voorzieningen:

• Het uitbreiden en garanderen van de gezondheidszorg;
• Het beschikbaar maken van toereikende huisvesting;
• Het aanpassen van het onderwijssysteem;
• Een doelgerichte ruimtelijke inrichting van het land.

Zowel Gowricharn als Schalkwijk onderstreept dat kortetermijnbeleid niet langer toereikend is en dat Suriname moet inzetten op fundamentele verandering.

In het voorwoord stipt ook oud-minister Jan Pronk de noodzaak van hervormingen aan. Pronk kijkt terug op de besteding van vroegere ontwikkelingshulp en herhaalt zijn voorstel om de defensiemacht om te vormen tot een milieupolitie die het gezag in het binnenland handhaaft en toeziet op de ordening van de goudsector.

Aspecten die nog niet bekend zijn

Ondanks de analyses blijven verschillende praktische en politieke vragen vooralsnog onbeantwoord. Het is nog niet duidelijk hoe de overheid de opvang van de verwachte 35.000 nieuwe burgers financieel en organisatorisch exact zal structureren. Er liggen momenteel geen concrete blauwdrukken op tafel voor de benodigde uitbreiding van scholen, ziekenhuizen en woningen.

Evenmin is bekend op welke wijze en via welk wettelijk kader het Spaar- en Stabilisatiefonds uiteindelijk zal worden bestuurd. Ook over de precieze openbaarmaking of formele herziening van het eerder geparkeerde conceptrapport van de werkgroep-Schalkwijk bestaat op dit moment geen uitsluitsel.

De volgende stap in het ontwikkelingsproces

De eerstvolgende fase ligt in handen van het Nationaal Ontwikkelingsplatform onder leiding van Karel Eckhorst. Deze commissie heeft de formele opdracht gekregen om een breed gedragen nationaal ontwikkelingsplan uit te werken dat de periode 2030 tot 2050 zal bestrijken.

Om dit plan maatschappelijk te verankeren, is een intensieve dialoog noodzakelijk. Er zal een publiek debat moeten ontstaan waarin burgers via diverse communicatiekanalen hun stem kunnen laten horen. De ideeën en analyses uit het nieuw verschenen werk vormen hierbij een inhoudelijke leidraad voor de te maken keuzes.

Bronnen

• Starnieuws