Optreden tegen illegale goudwinning en cyanidegebruik in Sarakreek en Lelygebied

Optreden tegen illegale activiteiten in concessiegebieden

In de concessies van NV Goudkust in Sarakreek en het Lelygebied vindt een gerichte aanpak plaats tegen illegale goudwinning en criminele groepen. De illegale praktijken brengen aanzienlijke economische en ecologische schade toe aan het gebied. Tevens zorgen politieke belangen ervoor dat noodzakelijke regulering van het binnenland stagneert.

De illegale netwerken opereren diep binnen de grenzen van de toegewezen mijnbouwconcessies. Politieke bescherming speelt een rol bij het voortbestaan van deze operaties, waarbij invloedrijke figuren proberen grip te houden op het gebied en de inkomstenstromen die daaruit voortvloeien.

Betrokken groepen en de rol van tussenpersonen

Binnen de concessie is sprake van een georganiseerde structuur onder leiding van tussenpersonen. Een centrale figuur, aangeduid als Dominic en woonachtig in de stad, heeft delen van het terrein zonder toestemming opgedeeld. Deze percelen zijn uitgegeven aan ten minste zeven groepen bestaande uit Chinese en Braziliaanse goudzoekers. De opbrengsten hiervan worden deels afgeroomd door deze tussenpersoon.

De omvang van deze illegale operaties blijkt onder meer uit de volgende vaststellingen:

• Dominic strijkt naar schatting 10% tot 20% van de goudopbrengsten op.
• Elke afzonderlijke groep bestaat uit een bezetting van ongeveer twintig arbeiders.
• Tijdens recente invallen door de politie zijn zware wapens op de locaties aangetroffen.

Milieurisico’s door open cyanide-spoelbekkens

Naast de groepen onder leiding van tussenpersonen is er nog een andere bende actief in het gebied die gebruikmaakt van open cyanide-spoelbekkens, ook wel zwembaden genoemd. Deze methode brengt acute gevaren met zich mee voor de leefomgeving en het milieu.

Het gehele Brokopondogebied kampt met ernstige vergiftiging door illegalen die cyanide in open systemen gebruiken.

Dergelijke verwerkingsmethoden worden binnen de officiële concessiegebieden categorisch afgewezen en verboden om verdere ecologische schade aan het landschap en het waternetwerk te voorkomen.

Economische bijdrage en afdrachten aan de staat

Tegenover de illegale winning staat de formele mijnbouwoperatie van het Surinaamse goudbedrijf NV Goudkust, dat beschikt over een operationele verwerkingsfabriek. Deze legale exploitatie levert directe werkgelegenheid op in diverse gespecialiseerde sectoren van het mijnbouwbedrijf.

De formele economische bijdrage omvat onder andere:

• Werkgelegenheid voor 420 arbeiders op afdelingen zoals exploratie, boringen, mijnbouw, de fabriek, het laboratorium en bij machine-operators.
• Een afdracht van meer dan US$ 10 miljoen aan royalty's en belastingen aan de Surinaamse schatkist binnen één jaar.
• Investeringen in zwaar materieel zoals graafmachines en terreinwagens, in tegenstelling tot illegale groepen die ondanks langdurige aanwezigheid nauwelijks officieel materieel bezitten of belasting afdragen.

Spanningen en weerlegging van claims van bewoning

Rond de concessiegebieden spelen maatschappelijke spanningen. Bendeleiders en politieke actoren proberen lokale bewoners en traditionele dorpshoofden op te zetten tegen de formele mijnbouwbedrijven. Hierbij wordt gesteld dat er binnenlandbewoners direct in het betwiste gebied wonen.

Deze beweringen worden formeel weersproken. Binnen de specifieke grenzen van het concessiegebied bevindt zich geen enkel traditioneel dorp en er zijn evenmin actieve landbouwgronden aanwezig. Lokale samenwerking blijft mogelijk, maar uitsluitend onder strikte voorwaarden:

• Verplichte registratie en expliciete toestemming voorafgaand aan werkzaamheden.
• Volledige openheid en transparantie over de uitgevoerde operationele handelingen.
• Een absoluut en strikt gehandhaafd verbod op het hanteren van open cyanidesystemen.

Wat nog niet bekend is en het verdere verloop

Veel details rond de illegale operaties en de handhaving zijn nog niet openbaar. De precieze identiteit van de politici die bescherming bieden aan de bendes is niet nader gespecificeerd. Ook is niet bekend om welke specifieke types zware wapens het gaat die bij de politie-invallen in beslag zijn genomen, of er arrestaties zijn verricht en of er strafrechtelijke vervolging is ingesteld tegen de figuur Dominic of de buitenlandse groepen arbeiders.

De verdere stappen richten zich op het beëindigen van de illegale winning en het weren van ongecontroleerde cyanidebekkens. Zonder daadkrachtige regulering en handhaving van het overheidsgezag in het binnenland blijft het risico bestaan dat staatsinkomsten weglekken en kwetsbare ecosystemen onomkeerbare schade oplopen.

Bronnen

• SUN