Promotieonderzoek toont noodzaak van versterking bij tuberculosebestrijding in Suriname

Promotie over tuberculosebestrijding aan de universiteit

Aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname (AdeKUS) heeft onderzoeker Eric Commiesie een wetenschappelijke studie afgerond naar de situatie rond tuberculose in het land. Tijdens een openbare academische zitting verdedigde hij zijn proefschrift getiteld Tuberculosis Control in Suriname: An Analysis of Transmission Dynamics, Drug Resistance, and National Control Strategies.

De verdediging van dit wetenschappelijke werk vond plaats in de Centrumkerk, die fungeert als de officiële aula van de universiteit. Dr. S. Vreden trad tijdens dit academische traject op als promotor van de onderzoeker.

De studie richt zich op de dynamiek van overdracht, resistentie tegen medicatie en de nationale strategieën die worden ingezet om de infectieziekte onder controle te krijgen. De uitkomsten laten zien dat de overdracht van tuberculose in Suriname nog altijd doorgaat, ondanks eerdere dalingen in het aantal officiële registraties.

Actuele cijfers over besmettingen en incidentie

In het onderzoek zijn officiële registraties van het Nationaal Tuberculose Programma (NTP) geanalyseerd. Daaruit komt naar voren hoe de situatie zich in de afgelopen tien jaar heeft ontwikkeld:

• In 2015 werden er in totaal 150 tbc-gevallen geregistreerd in het land.
• In 2025 lag het aantal geregistreerde ziektegevallen op 131.
• Het geschatte aantal gevallen per 100.000 inwoners ging in diezelfde periode van 35 naar 34.

Hoewel het totale aantal vastgestelde ziektegevallen over een periode van tien jaar licht is afgenomen, laat de incidentie per 100.000 inwoners nauwelijks een verandering zien. Deze statistieken maken duidelijk dat gerichte en versterkte maatregelen noodzakelijk zijn om effectievere resultaten te boeken.

Kwetsbare groepen en risicofactoren

Het onderzoek belicht specifieke groepen binnen de samenleving die een aanzienlijk groter risico lopen op besmetting of complicaties. Vooral de samenloop tussen tuberculose en hiv is een voornaam knelpunt binnen de volksgezondheid:

• Gemiddeld 23 procent van de tbc-patiënten blijkt tevens gediagnosticeerd te zijn met een hiv-infectie.
• In de periode 2015-2020 gaf 43 procent van de tbc-patiënten aan dat drugsgebruik en/of alcoholmisbruik bij hen een risicofactor vormde.
• De gemiddelde sterfte onder tbc-patiënten bedroeg in totaal 13 procent.
• Onder tbc-patiënten met een gelijktijdige hiv-infectie liep het sterftepercentage op naar 23 procent.

Mensen die drugs gebruiken blijken daarnaast vaker voor te komen binnen grotere clusters van patiënten. Dit patroon wijst op een intensievere verspreiding en overdracht van de bacterie binnen deze specifieke sociale kringen.

Knelpunten in opsporing en programma-uitvoering

Naast epidemiologische risicofactoren signaleert het proefschrift ook structurele belemmeringen in de dagelijkse praktijk van de zorg. Een belangrijk operationeel probleem is het onvoldoende uitvoeren van contactonderzoek. Bij dit opsporingsproces worden personen nagegaan en onderzocht die dicht in de buurt zijn geweest van een gediagnosticeerde tbc-patiënt.

Uit een evaluatie van het Nationaal Tuberculose Programma komt naar voren dat deze organisatie niet over voldoende capaciteit beschikt om alle vereiste acties uit te voeren. Het programma ondervindt al meerdere jaren achtereen een gebrek aan personeel en financiële middelen om het opsporen, bestrijden en behandelen van de ziekte duurzaam te waarborgen.

Historische ontwikkeling van tuberculose in Suriname

Tuberculose is al geruime tijd aanwezig in het land en heeft door de decennia heen sterke schommelingen gekend:

• Rond het jaar 1925 lag de sterfte aan tuberculose op een niveau van 261 per 100.000 inwoners.
• In de periode tussen 1976 en 1981 daalde dit sterftecijfer aanzienlijk naar 1,9 per 100.000 inwoners.

Als direct gevolg van die sterke daling in de jaren zeventig kreeg de ziekte destijds minder prioriteit toebedeeld binnen het nationale volksgezondheidsbeleid. Met de latere opkomst en verspreiding van hiv nam het aantal tbc-gevallen echter opnieuw toe, een trend die ook in andere delen van de wereld zichtbaar werd.

Wat nog niet bekend is over de huidige situatie

Hoewel het onderzoek inzicht biedt in risicogroepen en historische patronen, blijven bepaalde details vooralsnog onbekend:

• Er zijn geen specifieke gegevens opgenomen over de geografische spreiding van de recente clusters over de verschillende districten van Suriname.
• De exacte omvang van het personeelstekort en de concrete financiële middelen die het NTP nodig heeft om optimaal te functioneren, worden niet nader gespecificeerd.
• Het proefschrift vermeldt geen specifieke termijnen of toezeggingen van beleidsmakers voor het toewijzen van extra budgetten of mankracht.

Benodigde stappen voor versterking van de aanpak

Om een effectieve en duurzame bestrijding mogelijk te maken, wijzen de onderzoeksresultaten op duidelijke prioriteiten voor de volksgezondheid. Er is behoefte aan een versterkte aanpak waarin contactonderzoek veel intensiever ter hand wordt genomen, zodat transmissieketens tijdig worden doorbroken.

Tevens is een gerichte focus op kwetsbare groepen, met name hiv-geïnfecteerden en personen met verslavingsproblematiek, noodzakelijk om complicaties en sterfte terug te dringen. Het structureel uitbreiden van de capaciteit en middelen van het Nationaal Tuberculose Programma vormt hierbij de centrale voorwaarde om verdere overdracht een halt toe te roepen.

Bronnen

• Culturu