Suggested:
Wetenschappelijk promotieonderzoek van Eric Commiesie toont aan dat de bestrijding van tuberculose in Suriname kampt met overdracht binnen risicogroepen en tekorten bij het nationale programma
Table of contents [Show]
De aanpak van tuberculose in Suriname verkeert in een fase waarin de ziekte nog niet onder controle is gebracht. Dit komt naar voren uit het wetenschappelijke werk waarmee Eric Commiesie zijn doctorsgraad heeft behaald aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname (AdeKUS). De verdediging van het proefschrift, getiteld Tuberculosis Control in Suriname: An Analysis of Transmission Dynamics, Drug Resistance, and National Control Strategies, vond plaats op 14 oktober 2026.
De openbare academische plechtigheid voltrok zich in de Centrumkerk, de officiële aula van de universiteit. Tijdens deze zitting trad dr. S. Vreden op als promotor. Het proefschrift werpt een gedetailleerde blik op de overdrachtsmechanismen, resistentiepatronen en de effectiviteit van de huidige landelijke aanpak.
Uit de centrale conclusies van de studie blijkt dat er nog altijd sprake is van een intensieve circulatie van de tbc-bacterie binnen het land. Vooral specifieke bevolkingsgroepen worden hierdoor zwaar getroffen, terwijl de instanties die belast zijn met de controle structurele belemmeringen ondervinden in de uitvoering van hun taken.
Bij het tot stand komen van dit onderzoek speelden diverse instanties en deskundigen een rol. Centraal staat het Nationaal Tuberculose Programma (NTP), de instantie die verantwoordelijk is voor de uitvoering van het tuberculosebeleid op nationaal niveau. De data en evaluaties rondom dit programma vormden een belangrijk onderdeel van het onderzoekskader van Commiesie.
Onder leiding van promotor dr. S. Vreden werd het functioneren van dit programma nauwgezet doorgelicht in relatie tot de epidemiologische situatie. Hierbij werd gekeken naar zowel de laboratoriumaspecten en de overdrachtsdynamiek als naar de praktische barrières waar het personeel in het veld dagelijks tegenaan loopt.
Daarnaast onderstreept het proefschrift het belang van bestaande en toekomstige banden met gespecialiseerde internationale partners. Hierbij gaat het met name om de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) en het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), die technische en beleidsmatige ondersteuning leveren.
De epidemiologische statistieken van het NTP laten zien dat het aantal jaarlijkse tbc-gevallen in een periode van tien jaar slechts licht is afgenomen:
Naast de registratiecijfers toont het onderzoek significante patronen binnen de patiëntenpopulatie. Zo bleek gemiddeld 23 procent van de tbc-patiënten eveneens gediagnosticeerd te zijn met een hiv-infectie. Binnen de groep patiënten die geregistreerd werd in de periode 2015-2020 rapporteerde 43 procent het gebruik van drugs en/of overmatig alcoholgebruik als aanwezige risicofactor.
De mortaliteitscijfers weerspiegelen eveneens de ernst van de situatie:
Tevens blijkt uit de analyse van clusters dat drugsgebruikers relatief vaak deel uitmaken van grote transmissiegroepen. Dit duidt op aanhoudende en versnelde overdracht van de bacterie binnen deze specifieke omgevingen.
Om de huidige situatie in perspectief te plaatsen, bevat de studie een historische schets van de tbc-epidemie in Suriname over de afgelopen eeuw. Rond het jaar 1925 gold tuberculose als een zeer voorname doodsoorzaak in het land, met een geregistreerde sterfte van 261 per 100.000 inwoners.
In de decennia daarna trad een aanzienlijke daling op. Tegen de periode 1976-1981 was het sterftecijfer gedaald naar 1,9 per 100.000 inwoners. Deze drastische afname zorgde ervoor dat tuberculose in het volksgezondheidsbeleid niet langer werd aangemerkt als een prioritair vraagstuk.
Deze dalende trend keerde echter om met de wereldwijde opkomst van hiv. Net als in andere landen leidde de verspreiding van het retrovirus in Suriname tot een heropleving van tuberculose, waardoor de aandoening opnieuw een structurele bedreiging voor de volksgezondheid werd.
De evaluatie van het NTP toont aan dat het programma al meerdere jaren achtereen te kampen heeft met een structureel tekort aan operationele middelen en personele capaciteit. Door deze tekortkomingen ontbreekt het aan voldoende slagkracht om alle noodzakelijke interventies op een duurzame wijze uit te rollen.
Een specifiek knelpunt dat in het proefschrift wordt benoemd, is het contactonderzoek. Dit proces, waarbij contacten van gediagnosticeerde personen systematisch worden opgespoord en onderzocht, functioneert momenteel niet effectief genoeg. Hierdoor blijven besmettingsketens ongemerkt voortbestaan.
De optelsom van personeelsgebrek, beperkte materiële middelen en haperingen in het veldwerk vormt een directe belemmering voor zowel de tijdige bestrijding als een doeltreffende behandeling van patiënten.
Hoewel het onderzoek gedetailleerde inzichten biedt over de periode tot en met 2025, laat de beschikbare documentatie verschillende aspecten onbelicht:
Om tot een omslag te komen, formuleert het proefschrift een reeks aanbevelingen voor het overheidsbeleid. Voorop staat dat de overheid tuberculose opnieuw een hogere politieke prioriteit toekent en zorgt voor toereikende, structurele binnenlandse financiering. Daarmee moet het NTP de ruimte krijgen om voldoende gekwalificeerd personeel aan te trekken en over de vereiste middelen te beschikken.
Daarnaast is actieve opsporing vereist, specifiek gericht op groepen met een verhoogd risico, zoals mensen die leven met hiv en mensen met drugsgebruik. Dit vereist nauwe samenwerking met het nationale aidsprogramma en met maatschappelijke instanties die zich richten op drugsgebruikers en kwetsbare groepen.
Tot slot moeten contactpersonen grondiger worden gescreend en moet preventieve behandeling direct worden ingezet bij wie een infectie wordt vastgesteld. De continuering van internationale partnerschappen met de PAHO en het RIVM blijft hierbij een vereiste om aan te sluiten op de internationale End TB Strategy, die gericht is op de eliminatie van tuberculose tegen 2035.
De lokale teelt van cassave kan een impuls krijgen door de fabricage van cassavebier in het land. Robert Misiedjan wijst op nieuwe perspectieven binnen de agrarische sector
Suriname heeft opnieuw de hoogste score bereikt in een Amerikaans rapport over de aanpak van mensenhandel. Het land behoudt daarmee voor de derde keer op rij deze positie
In de wijk Geyersvlijt vinden er onderhoudswerkzaamheden plaats aan kanalen en trenzen. De ingrepen zijn bedoeld om de afvoer van overtollig regenwater te verbeteren en overlast tegen te gaan
