• Mon, Oct 2026

Achterstallig onderhoud aan waterwegen veroorzaakt zware schade in landbouwgebieden

Achterstallig onderhoud aan waterwegen veroorzaakt zware schade in landbouwgebieden

Verstopte kanalen en slecht functionerende sluizen leiden afwisselend tot overstromingen en watertekort. Parlementariër Rabin Parmessar roept drie ministeries op tot gecoördineerd optreden

In verschillende landbouwgebieden in Suriname zorgt het aanhoudend uitblijven van tijdig onderhoud aan het waterbeheersingssysteem voor grote problemen. Het netwerk van kanalen, lozingen, trenzen, goten en sluizen raakt dichtbegroeid en dichtgeslibd, waardoor de waterhuishouding ernstig wordt verstoord. Dit leidt tot een situatie waarin percelen in de regentijd onder water lopen en in droge periodes juist te kampen krijgen met ernstige tekorten.

Achterstallig onderhoud aan waterwegen veroorzaakt zware schade in landbouwgebieden

Wat er gebeurde

Tijdens de afgelopen grote regentijd zijn aanzienlijke stukken landbouwgrond onder water gelopen. Omdat waterwegen geblokkeerd waren en afvoersluizen onvoldoende functioneerden, kon het overtollige regenwater niet snel genoeg wegstromen. Hierdoor zijn gewassen verloren gegaan en hebben boeren grote financiële verliezen geleden, terwijl ook huishoudens in de omgeving werden getroffen door wateroverlast.

Met het aanbreken van de droge tijd verdwijnen de problemen echter niet. De toevoerkanalen die vanuit rivieren en grotere watergangen vers water naar de akkers moeten transporteren, zitten op veel plekken verstopt. Kleinere leidingen en trenzen ontvangen daardoor nauwelijks water, met als direct gevolg dat landbouwgronden verdrogen terwijl er in principe wel water in de nabijgelegen rivieren aanwezig is.

Wie erbij betrokken is

Bij deze problematiek zijn meerdere spelers direct betrokken. Aan de ene kant staan de agrariërs en omwonenden die de materiële schade dragen van mislukte oogsten en ondergelopen erven. Aan de bestuurlijke kant spelen de ministeries van Openbare Werken, Landbouw, Veeteelt en Visserij, en Regionale Ontwikkeling een centrale rol in het beheer en de regulering van de infrastructuur.

Parlementariër Rabin Parmessar heeft de kwestie donderdag aangekaart en de drie vakministers opgeroepen om gezamenlijk op te treden. Daarnaast wordt gewezen op de verantwoordelijkheid van regionale organen, zoals districts- en ressortraden:

  • Districtsraden en ressortraden functioneren als gekozen volksvertegenwoordigers dicht bij de burger.
  • Zij kunnen knelpunten en verstoppingen in hun specifieke rayon vroegtijdig signaleren.
  • Zij hebben een taak in het aanspreken van centrale diensten en het toezien op daadwerkelijk uitgevoerde werkzaamheden.

Waar en wanneer de situatie speelt

De effecten doen zich voor in uitgestrekte Surinaamse landbouwgebieden en nabijgelegen woonkernen die afhankelijk zijn van een functionerend stelsel van polders, toevoer- en afvoerkanalen. Het probleem manifesteert zich nadrukkelijk in de wisseling van de seizoenen: direct na periodes van extreme regenval ontstaan overstromingen, waarna in de droge tijd direct waterschaarste optreedt.

De oproep van Parmessar aan het adres van de regering vond plaats op donderdag. Daarbij is benadrukt dat juist de huidige droge weersomstandigheden het geschikte moment vormen om zware machines in te zetten en watergangen schoon te maken voordat de volgende regentijd aanbreekt.

Wat voorafging aan de huidige toestand

De huidige situatie is het gevolg van langdurig verzuim door de verantwoordelijke instanties om watergangen systematisch op te schonen. In plaats van een vast en structureel onderhoudsprogramma bleef het beheer van de waterinfrastructuur jarenlang achterwege of werd er pas gereageerd op acute calamiteiten.

Door dit structurele gebrek aan beheer zijn afvoer- en aanvoerkanalen in de loop der tijd volgegroeid met vegetatie en modder. Sluizen en aanverwante waterbouwkundige installaties zijn daardoor mechanisch verwaarloosd, waardoor kleppen niet meer goed openen of sluiten wanneer het waterpeil daarom vraagt.

Wat dit betekent voor de sector en de samenleving

Wanneer oogsten verloren gaan, verliezen agrariërs direct hun investeringen in grondbewerking, zaaigoed, brandstof, meststoffen en arbeidskrachten. Omdat leningen en lopende rekeningen blijven doorlopen, leidt dit tot zware schuldenlasten bij gezinnen die afhankelijk zijn van de landbouw. Dit brengt structurele risico's met zich mee voor de gehele keten:

  • Boeren raken ontmoedigd en stoppen met telen om werk te zoeken in andere sectoren, zoals de bouw.
  • Waardevolle vakkennis, ervaring en productiecapaciteit verdwijnen definitief uit de agrarische sector.
  • Een lagere binnenlandse opbrengst dwingt tot meer import, wat leidt tot hogere voedselprijzen voor consumenten.
  • Officiële doelstellingen rond voedselzekerheid en importvermindering komen hiermee zwaar onder druk te staan.

Wat nog niet bekend is

Er zijn op dit moment nog diverse zaken onduidelijk rond de aanpak van de knelpunten:

  • Het is nog niet bekend wanneer de ministeries van Openbare Werken, LVV en Regionale Ontwikkeling formeel overleg voeren over een gezamenlijke aanpak.
  • Er is geen overzicht gepubliceerd van welke kanalen, trenzen of sluizen als eerste worden aangepakt.
  • Welke financiële middelen en machines daadwerkelijk vrijgemaakt kunnen worden voor de werkzaamheden, is niet nader gespecificeerd.
  • Het totale bedrag van de geleden oogstschade van de afgelopen regentijd is niet in officiële cijfers vastgelegd.

Wat de volgende stap is

De voorgestelde volgende stap is de totstandkoming van een integraal, controleerbaar onderhoudsplan tussen de drie genoemde ministeries en de regionale vertegenwoordigers. Hierin zal moeten worden vastgelegd welke waterwegen prioriteit hebben, hoe het tijdschema eruitziet en wie eindverantwoordelijk is voor de oplevering.

Er wordt aangedrongen om niet te wachten tot de volgende zware regenval losbarst. Het systematisch uitdiepen, ophalen en herstellen van sluizen dient in deze droge periode te gebeuren, zodat zowel wateroverlast als watertekort in de toekomst kan worden voorkomen.

Bronnen

Khadeem Smart

Schrijft voor Viraal Suriname.