• Mon, Oct 2026

Vragen over verkiezingsbeloften rond veroordeelden in Decembermoorden-zaak

Vragen over verkiezingsbeloften rond veroordeelden in Decembermoorden-zaak

Binnen de NDP heerst discussie over toezeggingen die voor de verkiezingen zouden zijn gedaan over de vrijlating van veroordeelden. President Simons verleende geen gratie en drie mannen zitten vast

Na de gehouden verkiezingen en de verdeling van de politieke macht is er discussie ontstaan over toezeggingen die voorafgaand aan de stembusgang zouden zijn gedaan aan veroordeelden in het Decembermoorden-strafproces. Drie mannen die definitief zijn gevonnist voor hun aandeel in de gebeurtenissen van december 1982 zitten momenteel nog altijd opgesloten.

Vragen over verkiezingsbeloften rond veroordeelden in Decembermoorden-zaak

Wat er naar voren is gebracht over eerdere toezeggingen

Partijtopper Ramon Abrahams heeft verklaard dat er vóór de verkiezingen een belofte lag dat Ernst Gefferie, Stefanus Dendoe en Benny Brondenstein op vrije voeten zouden komen zodra de Nationale Democratische Partij (NDP) weer zou regeren. Deze drie personen zitten momenteel hun gevangenisstraf uit achter de tralies.

De uitspraken zorgen voor scherpe vragen binnen de politieke arena over hoe zulke toezeggingen tot stand zijn gekomen en wat de status daarvan is.

De juridische achtergrond en de veroordeelden

De drie gedetineerden zijn na een langdurig strafproces definitief veroordeeld wegens hun betrokkenheid bij de Decembermoorden in 1982, waarbij vijftien personen om het leven zijn gebracht. Het gaat hierbij om onherroepelijke rechterlijke uitspraken die ten uitvoer worden gelegd.

Naast de drie personen die momenteel vastzitten, speelt de situatie rond andere veroordeelden:

  • Ernst Gefferie, Stefanus Dendoe en Benny Brondenstein verblijven in hechtenis.
  • Iwan Dijksteel is veroordeeld tot vijftien jaar gevangenisstraf, maar is nog altijd voortvluchtig en buiten bereik van de strafuitvoering.
  • Desi Bouterse is eveneens voortvluchtig gebleven na zijn veroordeling.

Verklaringen over contacten met voortvluchtigen

Ramon Abrahams heeft tevens verklaard dat hij tijdens de onderduikperiode van de voortvluchtige Desi Bouterse meerdere keren ontmoetingen met hem heeft gehad. Deze uitlatingen roepen vragen op over de rol en het optreden van justitie en de opsporingsdiensten.

Hoewel een ontmoeting op zichzelf niet automatisch als een strafbaar feit geldt, kan het doelbewust verlenen van hulp bij het onderduiken onder specifieke wettelijke omstandigheden wel strafrechtelijke gevolgen hebben.

De constitutionele bevoegdheden rond gratie

In de Surinaamse rechtsorde brengt een verkiezingsoverwinning geen automatische invrijheidstelling van gedetineerden met zich mee. Er bestaan weliswaar wettelijke mogelijkheden en grondwettelijke instrumenten zoals gratieverlening, maar deze zijn gebonden aan strikte procedures en vereisten.

Het verlenen van gratie is een bevoegdheid van het staatshoofd. President Jennifer Simons heeft echter geen gratie verleend aan de veroordeelden, waardoor de gedetineerden hun straf gewoon blijven uitzitten en de toezeggingen niet zijn ingelost.

Wat de situatie betekent voor de rechtsstaat en nabestaanden

Het spanningsveld tussen politieke beloften en rechterlijke vonnissen raakt rechtstreeks aan de werking van de rechtsstaat. Rechterlijke vonnissen kunnen niet via partijpolitieke besluiten terzijde worden geschoven.

Tegelijkertijd spelen de belangen van de nabestaanden van de vijftien slachtoffers uit 1982 een doorslaggevende rol. Zij hebben tientallen jaren gewacht op de uiteindelijke afronding van de strafzaak en de uitvoering van de opgelegde straffen.

Wat nog onbekend is in deze kwestie

Er heerst op dit moment nog veel onduidelijkheid over de exacte toedracht van de gedane uitspraken. Verschillende concrete details ontbreken:

  • Het is niet bekend welke specifieke personen of partijleiders de belofte van vrijlating exact hebben gedaan.
  • Onduidelijk is aan wie de toezeggingen precies zijn overgebracht en onder welke voorwaarden dit zou zijn gebeurd.
  • Er is geen openbare duidelijkheid over welke juridische route destijds werd voorgespiegeld om de invrijheidstelling te bewerkstelligen.
  • Het is onbekend welke concrete stappen justitie heeft ondernomen of zal ondernemen richting Abrahams aangaande zijn ontmoetingen met Bouterse.
  • De actuele verblijfplaats en opsporingsinspanningen rondom Iwan Dijksteel blijven onbekend.

De volgende stappen en verwachtingen

Vanuit de samenleving en politieke geledingen ligt er een oproep aan de NDP en Ramon Abrahams om volledige openheid van zaken te geven. Er wordt aangedrongen op het noemen van namen en het verduidelijken van de feitelijke gang van zaken rondom de verkiezingsperiode.

Daarnaast blijft de taak bij justitie liggen om duidelijkheid te verschaffen over de opsporing van de voortvluchtige veroordeelden en de handhaving van de vonnissen.

Bronnen

Khadeem Smart

Schrijft voor Viraal Suriname.